CITO 🔢 Rekenen E7
Deel 3
Je mag uitrekenpapier gebruiken.
Vak: ➕ Rekenen
Niveau: 👦👧 Groep 7 / Klas 5
Toetsmoment: 📊 Eind groep 7 (E7)
Duur: ⏱️ ± 45–60 minuten
🎯 Lesdoel
De kinderen laten zien dat zij de rekenvaardigheden van eind groep 7 kunnen toepassen in uiteenlopende situaties. In E7 Deel 3 ligt de nadruk op het combineren van verschillende rekenvaardigheden en het zelfstandig kiezen van een passende aanpak.
Aan bod komen onder andere:
- 🔢 Getallen en getallenlijnen
- ➕➖ Optellen en aftrekken
- ✖️➗ Vermenigvuldigen en delen
- 🍰 Breuken, procenten en verhoudingen
- 🔢 Kommagetallen
- 📏 Lengte, gewicht, inhoud en oppervlakte
- ⏰ Tijd en tijdsduur
- 💰 Rekenen met geld
- 📊 Tabellen en grafieken
- 📐 Meten en meetkunde
- 🪞 Spiegelen
- 🎲 Kans
- 🧠 Verhaalsommen en logisch redeneren
🌴 Inhoud van de toets
De kinderen werken aan opdrachten zoals:
🔢 Een getal bepalen op een getallenlijn van 0 tot 100.000.
📋 Aantallen uit een tabel bij elkaar optellen om een totaal te berekenen.
📦 Bepalen hoeveel dozen nodig zijn als een vast aantal producten in één doos past.
⚖️ Een gewicht van 3½ kilogram herkennen als kommagetal op een weegschaal.
📐 Berekenen hoeveel vierkante tegels nodig zijn om een vloer van 4 × 4 meter te bedekken.
🚴 Een lijngrafiek aflezen en meters omrekenen naar kilometers.
♻️ Rekenen met een vergoeding van enkele centen per kilogram.
🍰 Een afgebeeld deel van een geheel herkennen als breuk.
📦 Een groot aantal handig verdelen over grote en kleine verpakkingen.
🏕️ Een bedrag met een kommagetal vermenigvuldigen met een aantal nachten.
📏 Meters omrekenen naar centimeters.
🥤 Liters en centiliters naar elkaar omrekenen.
🌱 De oppervlakte van een rechthoek berekenen en bepalen hoeveel verpakkingen daarvoor nodig zijn.
⛴️ Een vertrektijd combineren met een tijdsduur om de aankomsttijd te bepalen.
⛪ Een breuk van een lengte berekenen.
🚓 Een verhouding zoals 1 op de 4 omzetten naar een percentage.
✖️ Een ontbrekende factor bepalen in een vermenigvuldiging.
🎟️ Een verkocht aantal aftrekken van het totale aantal beschikbare kaarten.
🏊 Kilometers omrekenen naar meters en vervolgens bepalen hoeveel baantjes daarbij horen.
🥛 Liters omrekenen naar milliliters.
🪞 Het juiste spiegelbeeld van een figuur herkennen.
🥾 Een afstand-tijdgrafiek interpreteren en bepalen wanneer iemand rustte.
🎲 Een eenvoudige kans bepalen, bijvoorbeeld 1 gewenste kaart uit 5 mogelijke kaarten.
⚖️ Grammen vergelijken en omrekenen naar kilogrammen.
🥗 Een verhouding als 4 van de 5 omzetten naar een percentage.
🔢 Een kommagetal op een getallenlijn herkennen.
🚲 Het prijsverschil tussen een oude en nieuwe prijs berekenen.
🎡 Rekenen met verschillende entreeprijzen.
🌱 Herkennen dat een verdubbeling van lengte én breedte zorgt voor een grotere verandering in oppervlakte.
⏱️ Minuten en halve minuten omrekenen naar seconden.
💵 Geldbedragen omrekenen van munten naar biljetten.
📊 Een samengestelde procentgrafiek aflezen en informatie uit tekst en grafiek combineren.
🚀 Werkwijze
De kinderen maken de toets zelfstandig. Bij dit onderdeel mag uitrekenpapier worden gebruikt.
De toets bestaat uit een combinatie van:
- open vragen;
- meerkeuzevragen;
- verhaalsommen;
- grafieken en tabellen;
- meetkundige opdrachten;
- omrekenopgaven;
- breuken en procenten;
- geld- en tijdsopgaven.
De leerling moet daarbij goed bepalen welke informatie nodig is, welke bewerking daarbij hoort en in welke eenheid het antwoord moet worden gegeven.
👀 Waar letten we op?
- ✅ Getallen correct plaatsen en aflezen op een getallenlijn
- ✅ Optellen en aftrekken met grotere getallen
- ✅ Vermenigvuldigen en delen in praktijksituaties
- ✅ Breuken herkennen en berekenen
- ✅ Verhoudingen omzetten naar procenten
- ✅ Werken met kommagetallen
- ✅ Rekenen met geldbedragen
- ✅ Lengtematen omrekenen
- ✅ Inhoudsmaten omrekenen
- ✅ Gewichtsmaten omrekenen
- ✅ Oppervlakte berekenen
- ✅ Rekenen met tijd en tijdsduur
- ✅ Grafieken nauwkeurig aflezen
- ✅ Rustmomenten herkennen in een afstand-tijdgrafiek
- ✅ Spiegelbeelden herkennen
- ✅ Eenvoudige kansen bepalen
- ✅ Gegevens uit verschillende informatiebronnen combineren
- ✅ Zelfstandig een passende rekenstrategie kiezen
🌟 Extra aandacht
In E7 Deel 3 komt meten en omrekenen nadrukkelijk terug. Leerlingen moeten verschillende relaties tussen maten paraat hebben, bijvoorbeeld:
📏 1 meter = 100 centimeter
🥛 1 liter = 100 centiliter = 1.000 milliliter
⚖️ 1 kilogram = 1.000 gram
🏃 1 kilometer = 1.000 meter
⏱️ 1 minuut = 60 seconden
Ook verhoudingen, breuken en procenten worden met elkaar verbonden. Een leerling moet bijvoorbeeld kunnen herkennen dat:
- 1 van de 4 = 25%
- 4 van de 5 = 80%
- 2/3 van 45 kan worden berekend door eerst 45 door 3 te delen en vervolgens met 2 te vermenigvuldigen.
Daarnaast vraagt dit deel relatief veel informatievaardigheid. Een antwoord staat niet altijd rechtstreeks in de opgave. Bij grafieken, tabellen, verpakkingen en oppervlaktevragen moet de leerling eerst bepalen wat de gegevens betekenen en daarna pas rekenen.
📝 Antwoordenblad
📊 Evaluatie
Na afloop worden de antwoorden nagekeken en geanalyseerd. Er wordt gekeken naar:
- Getalbegrip
- Bewerkingen
- Breuken
- Procenten en verhoudingen
- Kommagetallen
- Geldrekenen
- Lengte, gewicht en inhoud
- Oppervlakte
- Tijd en tijdsduur
- Grafieken en tabellen
- Meetkunde en spiegelen
- Kans
- Omrekenen van maten
- Toepassen van rekenen in context
- Zelfstandig kiezen van een oplossingsstrategie
🏝️☀️ E7 Deel 3 toetst breed of een leerling de rekenvaardigheden van eind groep 7 functioneel kan gebruiken. Naast rekenen met getallen ligt de nadruk op meten, verhoudingen, procenten, grafieken, tijd, geld en meetkunde. Leerlingen mogen hierbij uitrekenpapier gebruiken en moeten vooral laten zien dat zij informatie goed kunnen interpreteren en een passende rekenstrategie kunnen kiezen. ➕📏📊🍰⏰🧠